آسيب شناسي فرهنگ قرض الحسنه در جامعه
يكي از وظايف مهم رسانه ملي، آسيب شناسي عملكرد افراد و نهادهاي جامعه در زمينه قرض الحسنه است. متأسفانه به دليل ناسازگار بودن تعريف دقيق قرض الحسنه با نوع عملكرد نظام مالي كشور، عموم مردم، قرض الحسنه را راهكاري ضعيف مي پندارند و حتي برخي آن را كاملاً از جايگاه قرآني و حديثي اش دور ميدانند.
به بيان ديگر، به دليل تبيين نشدن جايگاه و مفهوم قرض الحسنه و ضعيف عمل كردن مؤسسه هاي مالي و بانكها در اين زمينه، پيشينه ذهني بيشتر مردم از مسئله قرض الحسنه، چنان است كه هيچگونه علاقه اي (مادي يا معنوي) براي سپرده گذاري در اين زمينه ندارند. مهمترين دليل آن نيز اشتباه عملكردن كارگزاران قرض الحسنه در كشور است. شرط هايي كه امروزه بسياري از صندوق هاي قرض الحسنه و حتي افراد ميان يكديگر براي قرض دادن دارند، با روح موجود در سنّت قرآني و فرهنگ نبوي تفاوت دارد. در همين زمينه بايد پرسيد چرا در پيام هاي بازرگاني، بدون كوچكترين نظارتي، هر مؤسسه اعتباري ـ مالي يا نهادهاي تعاوني، كار خود را زير لواي قرض الحسنه تبليغ ميكنند؟
از نظر اسلام، هيچ اشكالي براي فعاليت هاي خيرخواهانه اقتصادي افراد و نهادها وجود ندارد، ولي مرزبندي حريم چنين فعاليت هايي بايد كاملاً مشخص باشد. براي مثال، جايگاه يك مؤسسه مالي و اعتباري كه بيشترين هدف آن، جذب سرمايه و سود بيشتر است (هرچند با رعايت برخي شرط ها اسلامي باشد)، بايد براي همگان شناسانده، شود.
همچنين جايگاه يك تعاوني كه به نيت خير و كمك به افراد، تأسيس ميشود و گردانندگان آن هم قصد سودآوري ندارند، نبايد با جايگاه سنّت قرض حسن در قرآن و دين در هم آميزد. پس رسانه ملي بايد بكوشد تا تفاوت واقعي قرض حسن با كمك هاي مشروط، بهره دار، دو طرفه1 و مانند آن را براي مردم روشن سازد.
پانوشت:
1. شركت هاى تعاونى و مؤسسه هاى مالى ـ اعتبارى با مشاركت خود مردم و سرمايه گذارى اوليه، به آنها خدمات رسانى مىكند و قرض می دهد.