پایان صفر
۱ - شهادت امام رضا علیه السلام
شهادت امام رضا علیه السلام
حضرت ثامن الحجج مولانا على بن موسى الرضا عليه السلام در سال ۲۰۳ هجری بنابر اصح(1) دو سال پس از وفات حضرت معصومه سلام الله علیها به شهادت رسیدند. سن مبارک حضرت ۴۹ یا ۵۵ سال بوده است(2).
بنا بر نقلی در ۲۷ صفر حضرت امام رضا علیه السلام به شهادت رسیده اند(3) ولی مشهور آخر ماه صفر است. در ۲۸ صفر مأمون انگور مسموم یا آب انار زهر آلود را به اجبار به حضرت امام رضا علیه السلام خورانید(4).
آزارهای مأمون نسبت به حضرت
مأمون از آزار و جسارت نسبت به حضرت کوتاهی نکرد و حتی حضرت را سه ماه در سرخس مقیداً زندانی کرد(5).
پس از ولایتعهدی ابتدای گرفتاری آن حضرت به خاطر معاشرت با مأموران منافق ملعون بود. او به حسب ظاهر در تعظیم و احترام حضرت می کوشید اما در باطن با آزار و اذیت حجت خدا را به مرگ خویش راضی نموده بود.
مسمومیت حضرت
یاسر خادم می گوید: هر جمعه که آن حضرت از مسجد جامع مراجعت میکرد با بدنی عرق دار و غبار آلود دستها را به درگاه الهی بر می داشت و می فرمود: بار الها اگر فرج و گشایش کار من در مرگ من است مرگ مرا برسان. آن حضرت پیوسته در غم و حزن بود تا در غربت رحلت فرمود(6).
مأمون پس از آنکه یک شبانه روز امر شهادت آن حضرت را کتمان کرد سراغ محمد پسر امام صادق علیه السلام و جماعتی از آل ابوطالب فرستاد تا سلامت بدن امام را ببینند و پس از آن شروع به گریه و زاری نمود!!(7).
دفن بدن مبارک حضرت
پس از غسل و کفن و نماز بر بدن شریف حضرت که توسط امام جواد علیه السلام انجام شد آن حضرت را جلوی قبر هارون در خانه حمید بن قحطبه مکان فعلی دفن کردند(8).
بنابر بعضی روایات مأمون از ترس فتنه مردم دستور به دفن شبانه حضرت داد(9).
مدت امامت آن حضرت ۲۰ سال بود(10).
سن شریف امام جواد علیه السلام هنگام شهادت امام رضا علیه السلام ۷ سال و چند ماه بود(11).
اقوال شهادت آن حضرت عبارتند از: ۲۳ ماه رمضان(12) ۱۷ صفر(13) ۲۷ صفر(14) ۱۴ صفر(15) ۲۱ ماه رمضان(16) و ۲۳ ذي القعده(17).
بزرگان شیعه در کتب مختلف ماه شهادت را صفر و روز آن را اکثراً آخر صفر ذکر کرده اند ولی ۲۹ یا ۳۰ روز بودن ماه صفر در سال شهادت را ذکر ننموده اند.
پانوشت:
1- کافی ج ۲، ص ۵۲۸ فیض العلام: ص ۲۰۰. بحار الانوار: ج ۴۹، ص ۲۹۲ مستدرك سفينه البحار ج ۶، ص ۲۹۵. منتخب التواريخ ص ۵۷۸
2- كشف الغمه : ج ۲، ص ۲۶۷ بحار الانوار: ج ۴۹، ص ۲۹۲
3- تاج المواليد: ص ۵۰
4- ارشاد ج ۲، ص ۲۷۰ مستدرك سفينه البحار ج ۶، ص ۲۹۵ جلاء العیون ص ۵۵۱ مروج الذهب : ج ۴ ص ۲۸. بحار الانوار: ج ۴۹، ص ۲۹۸
5- منتخب التواريخ ص ۵۸۰
6- فيض العلام: ص ۹۹ تتمه المنتهى : ص ۲۸۰ وسائل الشيعه، ج ۲، ص ۶۵۹
7- ارشاد: ج ۲، ص ۲۷۱
8- ارشاد: ج ۲، ص ۲۷۱. فيض العلام: ص ۹۹
9- ارشاد: ج ۲، ص ۲۷۱. فيض العلام: ص ۹۹
10- ارشاد: ج ۲، ص ۲۴۷
11- ارشاد: ج ۲، ص ۲۷۱. فيض العلام: ص ۹۹
12- كشف الغمه : ج ۲، ص ۲۹۷ العدد القويه: ص ۲۷۷
13- مصباح کفعمی ج ۲، ص ۵۹۶
14- تاج المواليد: ص ۵۰
15- منتهى الامال: ج ۲، ص ۳۱۲
16- منتخب التواريخ ص ۵۷۷
17- منتخب التواريخ ص ۵۷۷ العدد القويه: ص ۲۷۵